در نقرس درماننشده، تودههایی متشکل از رسوبات اورات به نام «توفوس» ممکن است زیر پوست یا اطراف مفاصل تشکیل شوند. توفوسها ابتدا بدون درد هستند، اما در ادامه میتوانند باعث تغییر شکل مفصل، محدودیت حرکت، آسیب استخوان و بافت نرم یا مشکلات کلیوی شوند. تشخیص زودهنگام و کنترل مناسب اسید اوریک میتواند از رسیدن بیماری به این مرحله جلوگیری کند.اسید اوریک بالا یکی از مهمترین عوامل زمینهساز بیماری نقرس است؛ بااینحال، هر فردی که در آزمایش خون خود با افزایش اسید اوریک روبهرو میشود، الزاماً به نقرس مبتلا نیست. نقرس زمانی شکل میگیرد که بالا بودن اسید اوریک برای مدت طولانی ادامه پیدا کند و کریستالهای اورات در مفاصل یا بافتهای اطراف آنها رسوب کنند.
این رسوبات میتوانند باعث حملات ناگهانی درد، التهاب، تورم، قرمزی و حساسیت شدید مفصل شوند. شناخت رابطه میان اسید اوریک بالا و نقرس اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در بسیاری از افراد، بیماری مدتها پیش از اولین حمله دردناک در حال شکلگیری است. کنترل وزن، اصلاح رژیم غذایی، مصرف مایعات کافی، بررسی داروهای مصرفی و در صورت نیاز استفاده از درمانهای کاهشدهنده اسید اوریک، میتوانند احتمال حملات مجدد و آسیب مفصلی را کاهش دهند. در کنار این اقدامات، برخی مکملهای غذایی و گیاهی نیز با هدف حمایت از کنترل اسید اوریک تولید شدهاند.
یکی از این محصولات، کپسول طبیعی آی اوریک است که حاوی ویتامین C و ترکیبات گیاهی مختلف بوده و طبق اطلاعات سازنده، برای کمک به کاهش سطح اسید اوریک و کنترل علائم نقرس طراحی شده است. البته مکملها باید در کنار رژیم غذایی مناسب و درمان تجویزشده توسط پزشک مصرف شوند و جایگزین داروهای اصلی نقرس نیستند.
آشنایی بیشتر با: کپسول طبیعی آی اوریک
اسیداوریک چیست و چگونه در بدن تولید میشود؟
اسیداوریک مادهای است که در جریان تجزیه ترکیباتی به نام پورین تولید میشود. پورینها بطور طبیعی در سلولهای بدن وجود دارند و در برخی مواد غذایی نیز یافت میشوند. هنگامی که سلولهای بدن تخریب یا نوسازی میشوند یا غذاهای حاوی پورین مصرف میکنیم، این مواد طی فرایندهای متابولیکی تجزیه شده و در نهایت اسید اوریک تولید میشود. در شرایط طبیعی، اسید اوریک وارد جریان خون میشود، از طریق کلیهها فیلتر شده و بیشتر آن با ادرار از بدن دفع میشود. مقدار کمتری نیز از راه دستگاه گوارش دفع خواهد شد. در صورتی که بدن بیش از حد اسید اوریک تولید کند یا کلیهها نتوانند آن را بهخوبی دفع کنند، غلظت این ماده در خون افزایش پیدا میکند. به این وضعیت «هایپراوریسمی» یا افزایش اسید اوریک خون گفته میشود.
در بیشتر افراد مبتلا به افزایش اسید اوریک، مشکل اصلی تولید بیش از حد نیست؛ بلکه بدن، بهویژه کلیهها، نمیتواند اسید اوریک را با سرعت کافی دفع کند. بیماریهای کلیوی، کمآبی، برخی داروها، اضافهوزن، مقاومت به انسولین و عوامل ژنتیکی میتوانند در این اختلال نقش داشته باشند.
اسیداوریک بالا از چه عددی شروع میشود؟
محدوده طبیعی اسید اوریک ممکن است با توجه به جنسیت، روش اندازهگیری و آزمایشگاه کمی متفاوت باشد. بطور کلی، غلظت حدود ۶٫۸ میلیگرم در دسیلیتر بهعنوان نقطه اشباع اورات در بدن در نظر گرفته میشود. بالاتر از این سطح، احتمال تشکیل کریستالهای اورات افزایش پیدا میکند. البته مشاهده یک عدد بالا در یک آزمایش بهتنهایی برای تشخیص نقرس کافی نیست. ممکن است فرد اسید اوریک بالایی داشته باشد، اما هیچگاه دچار حمله نقرس نشود. از طرف دیگر، گاهی در زمان حمله حاد نقرس، مقدار اسید اوریک خون موقتاً کاهش پیدا میکند و نتیجه آزمایش در محدوده طبیعی قرار میگیرد. به همین دلیل، اگر علائم بیمار به نقرس شباهت داشته باشد اما اسید اوریک هنگام حمله پایین باشد، پزشک ممکن است آزمایش را حداقل دو هفته پس از فروکش کردن حمله تکرار کند.
در افراد مبتلا به نقرس که به درمان کاهشدهنده اورات نیاز دارند، بسیاری از دستورالعملهای پزشکی رسیدن به اسید اوریک کمتر از ۶ میلیگرم در دسیلیتر را هدف اصلی میدانند. در بیماری شدید، وجود توفوس یا ادامه حملات با وجود رسیدن به این عدد، پزشک ممکن است هدف پایینتری را در نظر بگیرد.
رابطه اسیداوریک بالا و نقرس چیست؟
برای درک رابطه اسیداوریک بالا و نقرس باید میان «افزایش اسید اوریک» و «بیماری نقرس» تفاوت قائل شویم. اسیداوریک بالا یک وضعیت آزمایشگاهی است؛ اما نقرس یک بیماری التهابی مفاصل محسوب میشود. هنگامی که غلظت اسید اوریک برای مدت طولانی بالا بماند، بدن ممکن است دیگر نتواند اورات را بهصورت محلول نگه دارد. در این شرایط، بلورهای سوزنیشکل مونوسدیم اورات در مایع مفصلی، غضروف، تاندونها و بافتهای اطراف مفصل تشکیل میشوند. سیستم ایمنی این کریستالها را بهعنوان یک عامل آسیبزا شناسایی کرده و واکنش التهابی شدیدی ایجاد میکند.
نتیجه این واکنش، حمله حاد نقرس است؛ حملهای که ممکن است فرد را در نیمهشب با درد شدید مفصل از خواب بیدار کند. مفصل متورم، قرمز، گرم و بهشدت حساس میشود و حتی تماس ملحفه با پوست میتواند دردناک باشد. بنابراین میتوان گفت اسید اوریک بالا زمینه زیستی لازم برای ایجاد نقرس را فراهم میکند، اما برای تبدیل شدن آن به بیماری علامتدار، رسوب کریستال و واکنش التهابی نیز باید اتفاق بیفتد. بالا بودن اسید اوریک مهمترین عامل خطر نقرس است، اما تنها عامل تعیینکننده نیست.
چرا همه افراد دارای اسیداوریک بالا به نقرس مبتلا نمیشوند؟
بسیاری از افراد سالها اسیداوریک بالایی دارند، اما هیچ علامت مفصلی را تجربه نمیکنند. این وضعیت با عنوان «هایپراوریسمی بدون علامت» شناخته میشود. احتمال تبدیل اسید اوریک بالا به نقرس تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد؛ از جمله:
- میزان و مدت افزایش اسیداوریک
- سابقه خانوادگی نقرس
- وضعیت عملکرد کلیهها
- سن و جنسیت
- اضافهوزن و چاقی
- مصرف الکل و نوشیدنیهای شیرین
- استفاده از بعضی داروها
- وجود فشار خون بالا، دیابت یا سندرم متابولیک
- سابقه سنگ کلیه
- کمآبی بدن
- تغییرات سریع در سطح اسیداوریک
هرچه اسیداوریک برای مدت طولانیتری بالا بماند، احتمال تشکیل رسوبات اورات بیشتر میشود. بااینحال، پزشکان معمولاً تنها بر اساس یک آزمایش بالا و در نبود علائم، درمان دارویی نقرس را شروع نمیکنند. تصمیمگیری درباره درمان باید بر اساس عدد اسیداوریک، بیماریهای همراه، عملکرد کلیه، سابقه سنگ کلیه، شدت افزایش و نظر پزشک انجام شود.
مهمترین علائم بیماری نقرس
شایعترین علامت نقرس، شروع ناگهانی درد شدید در یک مفصل است. اولین حمله در بسیاری از بیماران مفصل شست پا را درگیر میکند، اما نقرس محدود به این ناحیه نیست و میتواند مچ پا، زانو، مچ دست، آرنج، انگشتان و سایر مفاصل را نیز تحت تأثیر قرار دهد. نشانههای معمول حمله نقرس عبارتاند از:
- درد ناگهانی و بسیار شدید مفصل
- قرمزی و براق شدن پوست روی مفصل
- تورم قابلتوجه
- احساس گرما در ناحیه
- حساسیت شدید به لمس
- محدود شدن حرکت مفصل
- پوستهریزی یا خارش پوست پس از کاهش التهاب
حمله معمولاً طی چند ساعت به اوج خود میرسد و ممکن است چند روز تا حدود یک یا دو هفته ادامه پیدا کند. پس از پایان حمله، فرد ممکن است برای مدتی هیچ نشانهای نداشته باشد. به فاصله بدون علامت میان دو حمله، دوره بینحملهای یا نقرس بینابینی گفته میشود. نبود درد در فاصله حملات به این معنا نیست که بیماری کاملاً از بین رفته است. اگر اسید اوریک کنترل نشود، رسوبات کریستالی همچنان میتوانند در مفاصل باقی بمانند و بهتدریج افزایش پیدا کنند. در نتیجه حملات ممکن است پرتکرارتر، طولانیتر و شدیدتر شوند.
مراحل پیشرفت نقرس
نقرس معمولاً طی چند مرحله پیشرفت میکند:
- افزایش اسید اوریک بدون علامت: در این مرحله، اسیداوریک بالاتر از حد مطلوب است، اما بیمار درد، التهاب یا تورم مفصلی ندارد. این وضعیت ممکن است سالها ادامه پیدا کند.
- حمله حاد نقرس: رسوبات اورات باعث تحریک سیستم ایمنی میشوند و یک حمله ناگهانی درد و التهاب ایجاد میکنند. مصرف زیاد الکل، پرخوری، کمآبی، جراحی، آسیب جسمی، بیماری شدید یا تغییر ناگهانی سطح اسید اوریک میتوانند محرک حمله باشند.
- دوره بین حملات: پس از فروکش کردن حمله، علائم کاملاً یا تا حد زیادی از بین میروند. بدون کنترل مناسب اسیداوریک، احتمال وقوع حملات بعدی همچنان وجود دارد.
- نقرس مزمن و توفوسی: در نقرس درماننشده، تودههایی متشکل از رسوبات اورات به نام «توفوس» ممکن است زیر پوست یا اطراف مفاصل تشکیل شوند. توفوسها ابتدا بدون درد هستند، اما در ادامه میتوانند باعث تغییر شکل مفصل، محدودیت حرکت، آسیب استخوان و بافت نرم یا مشکلات کلیوی شوند. تشخیص زودهنگام و کنترل مناسب اسید اوریک میتواند از رسیدن بیماری به این مرحله جلوگیری کند.
چه عواملی باعث افزایش اسیداوریک میشوند؟
اسیداوریک بالا معمولاً نتیجه تعامل ژنتیک، وضعیت متابولیک، عملکرد کلیه، رژیم غذایی و داروهای مصرفی است. به همین دلیل، نسبت دادن نقرس تنها به خوردن گوشت یا یک ماده غذایی خاص، نگاه کاملی نیست.
کاهش دفع اسید اوریک از کلیه
بیماری مزمن کلیه، کمآبی بدن و برخی داروها میتوانند دفع اسیداوریک را کاهش دهند. داروهای مُدر، آسپرین با دوزپایین، سیکلوسپورین و مصرف مقدار زیاد نیاسین از جمله مواردی هستند که ممکن است سطح اورات را افزایش دهند. قطع یا تغییر این داروها بدون نظر پزشک خطرناک است و باید صرفاً پس از ارزیابی پزشکی انجام شود.
اضافهوزن و سندرم متابولیک
چاقی، فشار خون بالا، قند خون بالا، مقاومت به انسولین و اختلال چربی خون با افزایش خطر نقرس ارتباط دارند. کاهش تدریجی وزن میتواند به پایین آمدن اسیداوریک و کاهش تعداد حملات کمک کند؛ اما رژیمهای بسیار سخت، روزهداری طولانی یا کاهش وزن سریع ممکن است موقتاً اسید اوریک را افزایش دهند.
غذاهای سرشار از پورین حیوانی
احشاء مانند جگر و کلیه، گوشت قرمز فراوان، ساردین، آنچوی، برخی صدفها و بعضی غذاهای دریایی دارای پورین بالایی هستند. مصرف مداوم و زیاد این مواد میتواند در افراد مستعد احتمال حمله نقرس را بیشتر کند.
نوشیدنیهای حاوی فروکتوز
نوشابهها، نوشیدنیهای انرژیزا و محصولات شیرینشده با فروکتوز میتوانند تولید اسید اوریک را افزایش دهند. کاهش مصرف این نوشیدنیها یکی از اقدامات مهم برای کنترل نقرس است.
مصرف الکل
الکل هم تولید اسیداوریک را افزایش میدهد و هم دفع آن را از طریق کلیه محدود میکند. آبجو به دلیل داشتن الکل و ترکیبات پورینی میتواند تأثیر بیشتری داشته باشد، اما سایر نوشیدنیهای الکلی نیز ممکن است حمله نقرس را تحریک کنند
عوامل ژنتیکی
برخی افراد بطور ارثی در دفع یا جابهجایی اورات تفاوت دارند. به همین دلیل ممکن است فردی با رژیم غذایی نسبتاً سالم نیز اسید اوریک بالا یا نقرس داشته باشد. وجود سابقه نقرس در والدین یا خواهر و برادر، احتمال ابتلا را افزایش میدهد.
اسیداوریک بالا چه عوارضی دارد؟
مهمترین پیامد افزایش طولانیمدت اسیداوریک، تشکیل کریستالهای اورات و بروز نقرس است. بااینحال، این رسوبات ممکن است تنها به مفاصل محدود نشوند.
برخی افراد مبتلا به اسیداوریک بالا یا نقرس در معرض سنگهای اسید اوریکی کلیه قرار دارند. سنگ میتواند باعث درد شدید پهلو، انتشار درد به کشاله ران، تهوع، استفراغ یا مشاهده خون در ادرار شود. بیماران نقرسی همچنین ممکن است همزمان به فشار خون بالا، بیماری مزمن کلیه، چاقی، دیابت یا بیماریهای قلبی مبتلا باشند. وجود این بیماریها لزوماً به معنای آن نیست که اسیداوریک علت مستقیم همه آنهاست؛ اما همزمانی آنها اهمیت بررسی جامع سلامت متابولیک، کلیوی و قلبی بیمار را نشان میدهد.
نقرس چگونه تشخیص داده میشود؟
تشخیص نقرس تنها بر اساس درد شست پا یا بالا بودن اسیداوریک انجام نمیشود. پزشک ابتدا زمان شروع علائم، مفصل درگیر، سابقه حملات قبلی، داروهای مصرفی، سابقه خانوادگی و بیماریهای همراه را بررسی میکند. آزمایش اسیداوریک خون یکی از بخشهای ارزیابی است، اما نتیجه آن باید در کنار علائم بالینی تفسیر شود. در مواردی که تشخیص قطعی نیست، پزشک ممکن است مقداری از مایع مفصل را خارج کند و آن را زیر میکروسکوپ از نظر وجود کریستالهای اورات بررسی کند. مشاهده کریستالها در مایع مفصل یکی از دقیقترین روشهای تأیید نقرس است.
سونوگرافی مفصل یا سیتیاسکن با انرژی دوگانه نیز در بعضی موارد برای شناسایی رسوبات اورات استفاده میشود. تصویربرداری بهخصوص زمانی مفید است که گرفتن مایع مفصل امکانپذیر نباشد یا تشخیص میان نقرس و بیماریهای مشابه دشوار باشد. مفصل قرمز، گرم و متورم ممکن است نشانه عفونت مفصلی نیز باشد؛ بنابراین در صورت وجود تب، لرز، ضعف شدید یا اولین حمله دردناک، ارزیابی فوری پزشکی اهمیت دارد.
درمان حمله حاد نقرس
در زمان حمله، هدف اصلی کاهش سریع درد و التهاب است. پزشک با توجه به وضعیت کلیه، معده، قلب، داروهای مصرفی و شدت علائم ممکن است یکی از درمانهای زیر را تجویز کند:
- داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی
- کلشیسین
- کورتیکواستروئید خوراکی یا تزریقی
- تزریق کورتیکواستروئید داخل مفصل در شرایط خاص
استراحت دادن به مفصل، بالا نگه داشتن اندام و استفاده کوتاهمدت از کمپرس سرد نیز ممکن است به کاهش درد کمک کند. انتخاب دارو باید توسط پزشک انجام شود؛ زیرا برای مثال داروهای ضدالتهاب ممکن است برای افراد مبتلا به بیماری کلیوی، زخم معده، فشار خون کنترلنشده یا بیماری قلبی مناسب نباشند. داروهای کاهشدهنده اسیداوریک برای تسکین فوری درد طراحی نشدهاند. هدف این داروها کنترل بلندمدت بیماری و جلوگیری از تشکیل کریستالهای جدید است. همچنین نباید داروی کاهشدهنده اسیداوریکی را که از قبل مصرف میشود، در زمان حمله خودسرانه قطع کرد.
درمان بلندمدت نقرس و پایین آوردن اسیداوریک
در بیمارانی که حملات مکرر، توفوس، آسیب مفصلی، بیماری کلیوی یا سنگ کلیه دارند، ممکن است درمان بلندمدت کاهشدهنده اورات ضروری باشد. داروهایی مانند آلوپورینول یا فبوکسوستات تولید اسیداوریک را کاهش میدهند و بعضی داروها نیز دفع اورات از کلیه را افزایش میدهند. درمان معمولاً با دوز پایین شروع و بر اساس آزمایشهای دورهای تنظیم میشود تا اسید اوریک به هدف تعیینشده برسد. دستورالعمل کالج روماتولوژی آمریکا برای بسیاری از بیماران تحت درمان، هدف کمتر از ۶ میلیگرم در دسیلیتر را توصیه میکند.
در ماههای ابتدایی شروع درمان کاهشدهنده اورات، احتمال حمله نقرس ممکن است موقتاً بیشتر شود؛ زیرا با تغییر سطح اسیداوریک، رسوبات قدیمی ناپایدار میشوند. پزشک ممکن است برای کاهش این خطر، برای مدتی کلشیسین یا یک داروی ضدالتهاب تجویز کند. رسیدن به نتیجه پایدار به زمان و مصرف منظم دارو نیاز دارد.
رژیم غذایی مناسب برای اسیداوریک بالا و نقرس
رژیم غذایی در کنترل نقرس اهمیت دارد، اما معمولاً نمیتواند بهتنهایی جایگزین درمان کاهشدهنده اسیداوریک شود. بررسیهای علمی نشان میدهند تأثیر بیشتر عوامل غذایی بر عدد اسیداوریک، در مقایسه با داروهای اصلی، محدودتر است. بااینحال اصلاح رژیم میتواند محرکهای حمله را کاهش دهد، به کنترل وزن کمک کند و وضعیت فشار خون، قند و چربی خون را بهبود بخشد. اقدامات غذایی مفید عبارتاند از:
مصرف آب کافی
دریافت مایعات کافی به حفظ حجم ادرار و دفع مواد زائد کمک میکند. مقدار مناسب آب برای همه یکسان نیست و افراد مبتلا به نارسایی قلبی یا کلیوی باید درباره میزان مصرف مایعات با پزشک مشورت کنند.
کاهش نوشیدنیهای شیرین
نوشابه، شربتهای بسیار شیرین و نوشیدنیهای انرژیزا باید محدود شوند. آب، دوغ کمنمک بدون گاز و نوشیدنیهای بدون قند انتخابهای مناسبتری هستند.
محدود کردن احشاء و گوشتهای پرپورین
مصرف جگر، دل، قلوه و حجم زیاد گوشت قرمز بهتر است محدود شود. لازم نیست همه منابع پروتئینی حذف شوند؛ بلکه مقدار و نوع آنها باید متعادل باشد.
استفاده از لبنیات کمچرب
شیر، ماست و سایر لبنیات کمچرب میتوانند بخشی از الگوی غذایی متعادل باشند. انتخاب نوع کمچرب به کنترل وزن و سلامت قلب نیز کمک میکند.
مصرف سبزیجات، غلات کامل و میوه متعادل
سبزیجات حاوی پورین معمولاً مانند منابع حیوانی پرپورین با افزایش قابلتوجه خطر نقرس همراه نیستند. حذف گسترده سبزیجات، حبوبات و مواد غذایی سالم بدون نظر متخصص تغذیه توصیه نمیشود.
کاهش وزن تدریجی
کاهش وزن اصولی میتواند به کاهش سطح اسیداوریک و تعداد حملات کمک کند. در مقابل، رژیمهای بسیار کمکالری و کاهش وزن ناگهانی ممکن است شرایط را بدتر کنند. الگوی غذایی DASH که بر سبزیجات، میوه، غلات کامل، لبنیات کمچرب و محدود کردن قند و چربی اشباع تأکید دارد، میتواند برای بسیاری از بیماران، بهخصوص افراد دارای فشار خون بالا، مناسب باشد.
نقش مکملهای طبیعی در کنترل اسیداوریک
افزایش علاقه به ترکیبات طبیعی باعث شده است مکملهای متعددی با هدف حمایت از متابولیسم اسیداوریک تولید شوند. برخی ترکیبات مانند ویتامین C، آلبالو و عصارههای گیاهی در مطالعات آزمایشگاهی یا کارآزماییهای انسانی بررسی شدهاند؛ اما قدرت شواهد برای همه آنها یکسان نیست. مطالعات نشان دادهاند مکمل ویتامین C ممکن است کاهش محدودی در اسیداوریک ایجاد کند، درباره آلبالو نیز نتایجی در زمینه کاهش جزئی اسیداوریک یا تعداد حملات گزارش شده است، اما تفاوت روش مطالعات و تعداد محدود شرکتکنندگان باعث میشود نتایج با احتیاط تفسیر شوند. بنابراین یک مکمل طبیعی میتواند بخشی از برنامه حمایتی بیمار باشد، اما نباید بهعنوان درمان قطعی نقرس، جایگزین آلوپورینول یا جایگزین مراجعه به پزشک معرفی شود.
مکمل طبیعی آی اوریک چیست؟
مکمل طبیعی آی اوریک، محصول شرکت سینا پیشگام دارو نوین و در گروه مکملهای غذایی قرار دارد. هر بسته این محصول حاوی ۶۰ کپسول است و طبق اطلاعات رسمی سازنده، با هدف کمک به کاهش سطح اسیداوریک و کمک به کنترل علائم نقرس عرضه میشود. در فرمولاسیون اعلامشده این مکمل از ترکیبات زیر استفاده شده است:
- ویتامین C
- عصاره بلیله
- فیلانتوس
- دانه کرفس
- آلبالو
- زردچوبه
- زنجبیل
آشنایی بیشتر با: مکمل طبیعی آی اوریک
انتخاب این ترکیبات با هدف حمایت همزمان از کنترل تولید یا دفع اسید اوریک، تأمین ترکیبات آنتیاکسیدانی و کمک به مدیریت التهاب انجام شده است. البته اثرات مشاهدهشده در مطالعات مربوط به هر ماده اولیه، الزاماً اثربخشی قطعی ترکیب نهایی را ثابت نمیکند و نتیجه مصرف میتواند بر اساس وضعیت فرد متفاوت باشد.
ویتامین C
ویتامین C یک آنتیاکسیدان محلول در آب است. برخی کارآزماییها و فراتحلیلها نشان دادهاند که مصرف مکمل ویتامین C ممکن است سطح اسید اوریک را به مقدار محدودی کاهش دهد. این اثر احتمالاً با افزایش دفع کلیوی اورات ارتباط دارد؛ بااینحال، ویتامین C جایگزین درمان دارویی نقرس نیست.
بلیله
بلیله یکی از اجزای گیاهی آی اوریک است. عصاره استانداردشده بلیله در چند مطالعه انسانی کوچک از نظر تأثیر بر اسید اوریک بررسی شده و نتایج اولیه، احتمال اثر کاهنده را مطرح کردهاند. بااینحال برای نتیجهگیری قطعی، مطالعات مستقل و بزرگتر مورد نیاز است.
فیلانتوس
فیلانتوس که گاهی با نام گیاه سنگشکن شناخته میشود، بیشتر در مطالعات مرتبط با سلامت مجاری ادراری و سنگ کلیه بررسی شده است. برخی یافتههای آزمایشگاهی نیز اثر احتمالی آن بر متابولیسم اسیداوریک را مطرح میکنند، ولی شواهد انسانی مستقیم درباره کنترل نقرس همچنان محدود است.
کرفس
دانه کرفس دارای ترکیبات گیاهی و آنتیاکسیدانی مختلف است. پژوهشهای آزمایشگاهی احتمال مهار آنزیم گزانتین اکسیداز توسط برخی ترکیبات آن را بررسی کردهاند. دادههای بالینی مستقیم درباره اثر آن بر حملات نقرس هنوز به اندازه داروهای استاندارد قوی نیست.
آلبالو
آلبالو حاوی آنتوسیانینها و سایر پلیفنولهاست. بعضی مطالعات ارتباط میان مصرف آلبالو و کاهش اسیداوریک یا کاهش احتمال حملات نقرس را گزارش کردهاند؛ اما شواهد موجود محدود و تا حدی ناهمگون است. به همین دلیل بهتر است آلبالو و عصاره آن بهعنوان یک عامل حمایتی در نظر گرفته شوند.
زردچوبه و زنجبیل
زردچوبه و زنجبیل بیشتر به دلیل داشتن ترکیبات آنتیاکسیدانی و اثرات احتمالی بر مسیرهای التهابی شناخته میشوند. این ترکیبات ممکن است در قالب یک برنامه مکمل از سلامت عمومی و پاسخهای التهابی حمایت کنند، اما در حمله حاد نقرس نباید جایگزین داروهای ضدالتهاب تجویزشده شوند.
نحوه مصرف آی اوریک
بر اساس دستور مصرف درجشده در صفحه رسمی محصول، مقدار پیشنهادی آی اوریک روزانه دو کپسول، ترجیحاً همراه غذا، یا مطابق دستور پزشک است. از افزایش خودسرانه مقدار مصرف باید خودداری شود؛ زیرا طبیعی بودن یک فرآورده به معنای بیخطر بودن مصرف نامحدود آن نیست. سازنده همچنین توصیه کرده است در صورت مصرف همزمان داروهای ضدانعقاد خون، احتیاط لازم رعایت شود. افرادی که وارفارین یا سایر داروهای ضدانعقاد و ضدپلاکت مصرف میکنند، بهتر است پیش از شروع مکمل با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
آشنایی بیشتر با: قرص وارفارین
افراد مبتلا به بیماری کلیوی یا کبدی، بیماران دارای سابقه سنگ کلیه، زنان باردار یا شیرده و افرادی که چند داروی مزمن مصرف میکنند نیز بهتر است قبل از مصرف هر مکمل گیاهی نظر پزشک را جویا شوند.
چه کسانی ممکن است از آی اوریک استفاده کنند؟
آی اوریک ممکن است با نظر پزشک یا داروساز برای افرادی در نظر گرفته شود که به دنبال یک مکمل غذایی در کنار اصلاح سبک زندگی و برنامه درمانی خود هستند؛ از جمله:
- افرادی که اسیداوریک بالاتر از محدوده مطلوب دارند
- بیمارانی که سابقه نقرس دارند و به دنبال حمایت تغذیهای در کنار درمان هستند
- افرادی که قصد دارند ترکیباتی مانند ویتامین C و عصارههای گیاهی مرتبط را در یک فرآورده دریافت کنند
- بیمارانی که تحت پایش منظم اسیداوریک قرار دارند
مهم است که تأثیر مکمل تنها بر اساس کاهش درد قضاوت نشود. عدد اسیداوریک باید با آزمایش خون و در زمان مناسب بررسی شود. همچنین قطع داروهای تجویزی بهدلیل شروع مصرف آی اوریک میتواند باعث افزایش دوباره اورات و تشدید بیماری شود.
چه زمانی باید سریعتر به پزشک مراجعه کرد؟
در شرایط زیر ارزیابی پزشکی نباید به تعویق بیفتد:
- اولین حمله ناگهانی درد و تورم مفصل
- تب یا لرز همراه با مفصل قرمز و متورم
- درد شدید پهلو یا مشاهده خون در ادرار
- تکرار حملات نقرس
- ایجاد تودههای سفت در اطراف انگشتان، آرنج یا گوش
- کاهش مقدار ادرار یا تورم پاها
- ادامه درد با وجود درمان
- بروز حساسیت، خونریزی یا علائم غیرعادی پس از مصرف مکمل یا دارو
عفونت مفصلی میتواند علائمی شبیه نقرس داشته باشد و یک وضعیت اورژانسی محسوب شود. بنابراین نباید هر مفصل قرمز و دردناکی را بدون بررسی، نقرس تلقی کرد.
جمعبندی
اسیداوریک بالا مهمترین زمینه ایجاد نقرس است، اما این دو اصطلاح معنای یکسانی ندارند. نقرس زمانی اتفاق میافتد که افزایش طولانیمدت اورات باعث تشکیل کریستال در مفاصل و آغاز التهاب شود. این بیماری میتواند با حملات ناگهانی درد، تورم و قرمزی مفصل آغاز شود و در صورت کنترل نشدن، به توفوس، آسیب مفصلی و مشکلات کلیوی منجر شود.
اصلاح رژیم غذایی، کاهش تدریجی وزن، محدود کردن نوشیدنیهای شیرین و الکل، مصرف آب کافی و بررسی بیماریها و داروهای زمینهای، بخش مهمی از کنترل نقرس هستند. بااینحال، در بسیاری از بیماران، داروهای کاهشدهنده اسیداوریک همچنان پایه اصلی درمان بلندمدت محسوب میشوند. کپسول طبیعی آی اوریک با ترکیبی از ویتامین C، بلیله، فیلانتوس، دانه کرفس، آلبالو، زردچوبه و زنجبیل، بهعنوان یک مکمل غذایی برای کمک به کاهش سطح اسیداوریک و حمایت از کنترل علائم نقرس عرضه شده است. استفاده از این محصول زمانی منطقیتر است که در کنار رژیم متعادل، سبک زندگی سالم، پایش آزمایشگاهی و درمان تجویزشده توسط پزشک قرار گیرد.
